Мёры – даўняе мястэчка гістарычнай Браслаўшчыны (частка Віленшчыны). У пісьмовых крыніцах пра паселішча ўпершыню згадваецца ў 1633 годзе, як аб маёнтку Мярэя ў Браслаўскім павеце.
Існуе некалькі меркаваньняў адносна паходжаньня тапоніма «Мёры». Акрамя гэтага, існуе некалькі народных паданьняў. Першае зь іх тлумачыць тапонім вялікім «морам», ад якога памёрла ўсё насельніцтва места (Мёры – ад слоў «Мерц, памерці»). Іншая легенда зьвязвае назву паселішча з ракой Мярыцай, якая пазначала мяжу паміж двума ваяўнічымі княствамі. Акрамя гэтага існуе згадка пра тое, што людзі жылі тут доўгі час мiрам, – адкуль нібыта пайшла назва Міры. Таксама існуе паданьне пра князя Меры і ягонай жонцы Мярыцы. Увогуле, жадаючыя могуць выбіраць легенду, якая больш да спадобы…
У 1621 годзе ўладальніца маёнтка Н. Мірская заснавала тут царкву. З 1644 года тут існаваў манастыр, які ў 1690 годзе М. Мірскі перадаў грэка-каталікам. У час вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654–1667 гадоў паселішча спустошылі маскоўскія захопнікі.
У 1728 годзе ў Мёрах быў заснаваны кляштар рэгулярных канонікаў, пры якім дзейнічаў касьцёл. Пасля задушэньня вызваленчага паўстаньня 1830 года расейскія ўлады кляштар ліквідавалі. Існавалі таксама планы адабраць і храм, але яны не былі рэалізаваныя.
Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі
Паводле некаторых зьвестак, першы касьцёл у Мёрах зьявіўся яшчэ ў XVI стагодьдзi. З 1728 году ў мястэчку дзеяў кляштар канонікаў рэгулярных. У 1691 годзе ў Мёрах збудавалі драўляны касьцёл, які дзейнічаў да 1862 года. Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Мёры апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830–1831) у 1832 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар.
У 1907 годзе на месцы драўлянай капліцы збудавалі новы касьцёл з чырвонай цэглы па праекце віленскага архітэктара Антонія Філіповіча-Дубовіка.
Па Другой сусьветнай вайне ў 1951 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл і прыстасавалі яго пад склад збожжа, але аддалі вернікам ужо ў 1956 годзе.
Каардынаты: 55.614582, 27.629915.
Да дажынак, якія прайшлі на пачатку 2020-х гадоў скульптура Панны Марыі з дзіцём на руках каля ўвахода ў касьцёл.
Выгляд касьцёла ўвечары
Погляд на ўязную браму з боку ўваходу ў касцёл
Погляд на касьцёл з боку апсыды
Каталіцкая царква, як вядома, вельмі дрэнна ставіцца да абортаў, хай нават і па медыцынскіх меркаваньнях. Побач з касьцёлам у Мёрах знаходзіцца бальніца, дзе гэтую працэдуру можна ажыццявіць. Ня ведаю, ці зьвязаныя гэтыя факты адзін з адным, але ў раёне апсыды сабора знаходзіцца помнік ненароджанаму дзіцяці скульптара Аляксандра Дранца.
Колiшнi радзiльны дом (колшшняя плябанiя)
Адрас: вулiца Кiрава, 5 (трэба ўдакладнiць).
Скульптура Панны Марыі
Раней скульптура Найсьвяцейшай Панны Марыі знаходзілася перад уваходам у касьцёл, але ў пачатку 2020-х гадоў яе перанесьлі на набярэжную Мёрскага возера.
Лодкавая станцыя i прычал
ЗАГС
Адрас: вулiца Кiрава, 44.
Пляц Ленiна
Цэнтар культуры i народнай творчасьцi
Выпускнiкi
Вулiца Камунiстычная. Райаддзел адукацыi, МПЗ
Пляц Свабоды
Царква Палажэння Рызы Прасвятой Багародзіцы ў Влахерне
Нядаўна ў Мёрах з’явілася і праваслаўная царква. Паводле інфармацыі інтэрнэт-крыніцаў, пры будаўніцтве гэтай царквы былі выкарыстаныя бярвеньні разабранай ў 1980-х гадах у суседняй вёсцы Більдзюгі драўлянай сынагогі.
Каардынаты: 55.624593, 27.609450
Мёрскае возера ўвечары
