Архітэктурныя помнікі, галоўныя славутасьці, цікавыя месцы гарадоў і вёсак

Віцебск, Полацак, Паставы, Ворша, Глыбокае, Браслаў, Мёры, Мосар, Камаi, іншыя знакамiтыя месцы

Цэрквы і касьцёлы, замкі і палацы, кляштары і ратушы, гістарычная забудова

Раёны вобласьці, выдзеленыя ружовым, ужо напоўненыя інфармацыяй, выдзеленыя шэрым – у стадыі распрацоўкі

Аршанскі раён
Бешанковіцкі раён
Браслаўскі раён
Віцебск
Віцебскі раён
Гарадоцкі раён
Глыбоцкі раён
Докшыцкі раён
Дрысенскi (Верхнядзьвінскі) раён
Дубровенскі раён
Лёзьненскі раён
Лепельскі раён
Мёрскі раён
Пастаўскі раён
Полацак
Полацкі раён
Расонскі раён
Сеньненскі раён
Талачынскі раён
Ушацкі раён
Чашніцкі раён
Шаркоўшчынскі раён
Шумілінскі раён


Iдолта

Ідолта – вёска на беразе аднайменнага возера ў 14 кілямэтрах на поўнач ад Мёраў. Ідолта вядомая з XVI стагодьдзя, першапачаткова яна належала роду Рудамінаў-Дусяцкiх. C 1725...

Падрабязьней

Iказьнь

Першае пісьмовае згадваньне Іказьні датуецца 1499 годам, калі гэтыя землі набыў браслаўскі стараста Іван Сапега. 25 сакавіка 1504 года Вялікі князь літоўскі Аляксандар Ягелончык дазволіў...

Падрабязьней

Арэхаўна

Арэхаўна – вёска на беразе аднайменнага возера ў 5 кiламэтрах на паўночны ўсход ад Ушачаў, гэта даўняе мястэчка гістарычнай Полаччыны. Упершыню Арэхаўна ўпамінаецца ў XVI стагодьдзi....

Падрабязьней

Бараўская

У Бараўскай находзіцца Віцебскі аэраклюб ДТСААФ. Простым турыстам цікава будзе спыніцца на 10–15 хвілінаў, каб паглядзець на некалькі самалётаў і верталёт, якія знаходзяцца але поле...

Падрабязьней

Бароўка

Царква Сьвятой Эўфрасіньні Полацкай Царква сьвятой Эўфрасіньні пабудавана ў Бароўке ў 1840–1844 гадах. Каардынаты: 55.816621, 27.933323 У Бароўке жа знаходзіцца чыгуначная станцыя «Верхнядзьвінск», што для мяне было нечаканасьцю,...

Падрабязьней

Браслаў

Браслаў – адзін з самых старажытных гарадоў Беларусі, першы ўспамi пра яго сустракаецца ў 1065 годзе ў хроніцы М. Стрыйкоўскага. Магдэбурскім правам места валодае з...

Падрабязьней

Бягомель

Упершыню Бягомель згадваецца ў 1582 годзе як вёска на тэрыторыі маёнтка Воўча, калі біскупскі ўраднік Матыс Сасноўскі нечакана разрабаваў двор у маёнтку Ваўча і, прыхапіўшы...

Падрабязьней

Вiдзы

Відзы – мястэчка паміж азёрамі Відзаўскім, Маругай і Ніпалатамі. Цэнтар сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год кладала 1.669 чалавек. Знаходзяцца за 41...

Падрабязьней

Варапаева

Варапаева – мястэчка каля ракі Заражанкі. Варапаева ўзьнікла ў XVI стагодзьдзі на месцы пасяленьня нейкага Станіслава Варапая, які згадваецца ў крыніцах 50-х гадоў XVI стагодзьдзя....

Падрабязьней

Ваўкалата

Упершыню Ваўкалата згадваецца ў 1524 годзе як частка маёнтку Эльжбэты Багданаўны, удавы Мікалая Радзівіла. У XVII стагодзьдзі гэта было ужо ў мястэчка ў Ашмянскім павеце. Касьцёл...

Падрабязьней

Верхняе

Вёска Верхняе знаходзіцца ў 12 кіламэтрах на паўночны захад ад райцэнтра, горада Глыбокае. Праз вёску працякае рака Маргва басэйна Дзісны. Спаса-Праабражэнская царква Галоўная славутасьць вёскі – Праабражэнская...

Падрабязьней

Ворша

Ворша – буйны горад на Дняпры з цікавымі знакамітасьцямі. Некалькi словаў аб гiсторыi места. Магдэбурскім правам яно валодае з 1620 года. Да сёньняшняга дня тут...

Падрабязьней

Германавiчы

Германавічы – вёска на рацэ Дзісьне, гэта даўняе мястэчка гістарычнай Браслаўшчыны (частка Віленшчыны), каля мяжы з Полаччынай. Да нашага часу тут захаваліся былая царква Сьвятога...

Падрабязьней

Глыбокае

Глыбокае – старадаўняе беларускае места, якое размясьцілася паміж двух азёраў: Когальнага і Вялікага, зь якога, у сваю чаргу, выцякае рака Бярозаўка. Згодна з сучаснымі энцыкляпэдычнымi даведнікамi,...

Падрабязьней

Груздава

Груздава – вёска каля ракі Аржоўкі, даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Паходжаньне тапоніму «Груздава» мясцовыя жыхары выводзяць ад грыбоў груздоў. Аднак больш імавернай выглядае вэрсія...

Падрабязьней

Далёкiя

Далёкія – невялікая вёска ў Браслаўскім раёне на паўдарозе паміж Богінскiм возерам і возерам Дрывяты. Касьцёл Сьвятога Станіслава Касьцёл у вёсцы быў пабудаваны ўладамі міжваеннай Польшчы ў...

Падрабязьней

Докшыцы

Докшыцы – даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны. Першае пісьмовае згадваньне аб Докшыцах зьмяшчаецца ў грамаце Вялікага Князя Вітаўта, выдадзенай 13 студзеня 1407 года ў Вільні. У...

Падрабязьней

Друя

Друя – вёска на рацэ Дзьвіна ў месцы яе зьліцьця з ракой Друйкай. Першапачаткова гэта мястэчка на мяжы Браслаўшчыны і Полаччыны. 8 жніўня 1618 года Ян...

Падрабязьней

Дрысьвяты

Дрысьвяты – цікавая вёска гістарычнай Браслаўшчыны. Цікавая яна тым, што тут ёсьць два Петрапаўлаўскай храма, каталіцкі і праваслаўны. Акрамя гэтага, на процілеглым беразе возера Дрысьвяты...

Падрабязьней

Дунiлавiчы

Дунілавічы – вёска на рацэ Заражанцы. Гэта даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Першы пісьмовы ўпамін пра Дунілавічы як уладаньне князёў Гальшанскіх датуецца 1473 годам. У...

Падрабязьней

Ельня. Рэспубліканскі ландшафтны заказнік

Балотны масіў Ельня – адзін з найбуйнейшых ў Беларусі комплексаў верхавых і пераходных балотаў са шматлікімі азёрамі, якія прыдаюць разнастайнасьць краявіду. Для аховы балотаў створаны заказьнік...

Падрабязьней

Забор’е

Забор'е – невялікая вёсачка ў 11 кіламэтрах на паўночны ўсход ад цэнтра Глыбокага. Царква сьвятога Мiкалая Славутасьць вёскі – Мікалаеўская царква пачатка XX стагодьдзя. Каардинаты: 55.192652, 27.819082    

Падрабязьней

Кiраўская

Кіраўская – пасёлак у складзе Лятчанскага сельсавета. Знаходзiцца за 2,5 кiлямэтры на захад ад Віцебска, 8 кiлямэтраў ад чыгуначнай станцыі Віцебск, на аўтадарозе Віцебск –...

Падрабязьней

Казяны

Казяны стаяць на левым беразе ракі Дзісна пры ўпадзеньні ў яе ракі Дрысьвяты. Першае пісьмовае згадваньне аб зямлі Казьянскай датуецца 1504 годам. У 1514 годзе паселішча...

Падрабязьней

Камаi

Кама́і – вёска на беразе Малога і Вялікага Камайскіх азёраў, яна знаходзяцца за 18 кiлямэтраў на паўднёвы захад ад Паставаў. Камаі – даўняе мястэчка гістарычнай...

Падрабязьней

Койтава

Койтава – вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. Сядзіба Рэпіных «Здраўнёва» На паўночнай ускраіне вёскі знаходзіцца музээй-сядзіба Ільлі Рэпіна «Здраўнёва». Ён заснаваны...

Падрабязьней

Лепель

Лепель – места на беразе Лепельскага возера, адміністрацыйны цэнтар раёну, праз горад цякуць рэкi Ула и Эса. Лепель знаходзіцца за 115 кiляматраў ад Віцебску. Канцавая...

Падрабязьней

Лужасна

Археалягічныя помнікі каля Лужасна сьведчаць пра тое, што людзі жылі тут ужо ў глыбокай старажытнасьці. У XV–XVI стагодзьдзях мясьціна згадваецца як уладаньне вялікіх князёў. У 1530...

Падрабязьней

Лужкі

Лужкі – вёска на рацэ Мнюце за 32 кiламэтрах на ўсход ад Шаркоўшчыны, гэта даўняе мястэчка гістарычнай Полаччыны. Першы пісьмовы ўпамін пра маёнтак Лужкі датуецца 1519...

Падрабязьней

Лучай

Лу́чай – вёска каля аднайменнага возера, гэта даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Першы пісьмовы ўпамін пра Лу́чай як уладаньне Забярэзінскіх датуецца 1542 годам. Згодна з...

Падрабязьней

Лынтупы

Лы́нтупы – мястэчка на рацэ Лынтупцы, цэнтар сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2022 год складала 1.022 чалавек. Знаходзяцца за 42 кiлямэтры ад Паставаў...

Падрабязьней

Лясковiчы

Лескавічы – вёска ў складзе Сьветласельскага сельсавета. У 1954–1973 гадох – цэнтар Лескавіцкага сельсавета. Вёска знаходзіцца за 6 кiлямэтраў на паўднёвы ўсход ад Шуміліна. Лескавічы стаяць...

Падрабязьней

Мiкалаю́нцы

Вёска Мiкалаю́нцы знаходзіцца амаль на самай беларуска-латвійскай мяжы недалёка ад возера Рычу. З славутасьцяў тут ёсьць стараверскiя могілкі і стараверскія царква. Стараверская царква Сьвятога Мікалая Царква сьвятога...

Падрабязьней

Макараўшчына

Макараўшчына – вёска за 27 кiлямэтраў наўночны ўсход ад Лепеля, уваходiць у склад Каменскага сельсавета. Каля вёскі знаходзіцца возера Макараўскае. Царква сьвятога Мiкалая Сьвята-Мікалаеўская царква была пабудаваная...

Падрабязьней

Мамаi

Вёска Мамаi знаходзіцца ў 6 кiламэтрах на паўночны ўсход ад цэнтра горада Глыбокае. Спаса-Праабражэнская царква У 1826–1829 гадах у Мамаях быў пабудаваны каталіцкі храм у стылі клясіцызму...

Падрабязьней

Манькавiчы

Вёска Манькавiчы вядомая ў першую чаргу сядзібна-паркавым комплексам Друцкіх-Любецкіх, што існаваў у канцы XVIII – першай палове XX стагодьдзя. Комплекс уключаў сядзiбу, гаспадарчыя пабудовы, парк,...

Падрабязьней

Мёры

Мёры – даўняе мястэчка гістарычнай Браслаўшчыны (частка Віленшчыны). У пісьмовых крыніцах пра паселішча ўпершыню згадваецца ў 1633 годзе, як аб маёнтку Мярэя ў Браслаўскім павеце. Існуе...

Падрабязьней

Мосар

У Беларусі ёсьць шмат месцаў, якія па сваёй прыгажосьці не саступаюць раскручаным замежным славутасьцям. Сярод іншых да іх можна аднесьці «беларускі Вэрсаль». Менавіта так шмат...

Падрабязьней

Мосар

Упершыню Мосар згадваецца ў XVI стагодьдзi як маёнтак і вёска ў складзе Полацкага ваяводзтва. У 2-й палове XVIII стагодьдзя належаў Грабніцкім, некаторы час маёнткам валодалі...

Падрабязьней

Мяжаны

Мяжаны – вёска каля возера Сіта, у 20 кіламэтрах на захад ад Браслава, недалёка ад латвійскай мяжы. Галоўнымі славутасьцямі вёскі з'яўляюцца мязанский валун і касьцёл. Касьцёл...

Падрабязьней

Новы Пагост

Сёньня Новы Пагост – нічым не характэрная вёсачка, але калісьці яна перажывала свой перыяд росквіту і славы. У часы Вялікага Княства Літоўскага праз Новы і...

Падрабязьней

Обаль

Обаль – мястэчка на аднайменнай рацэ Обалі, знаходзіцца за 23 кiлямэтры ад Шуміліна, на аўтамабільнай дарозе Віцебск – Полацак, чыгуначная станцыя на лініі Віцебск –...

Падрабязьней

Опса

Опса – вёска на ўсходнім беразе аднайменнага возера, гэта старадаўняе месца гістарычнай Браслаўшчыны, размешчана яно ў 18 кіламэтрах на паўднёвы захад ад Браслава. Першае пісьмовае згадваньне...

Падрабязьней

Параф’янава

Параф'янава – даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Першы пісьмовы ўпамін пра Параф’янава датуецца 1435 годам, калі землі на ўсходняй ускраіне Куранецкай воласьці былі вылучаны...

Падрабязьней

Паставы

Паставы – адзін з найпрыгажэйшых гарадкоў гістарычнай беларускай Ашмяншчыны, размешчаны на беразе двух азёраў, утвораных ракой Мядзелка. Паводле сучасных энцыкляпедычных даведнікаў, першая пісьмовая згадка пра...

Падрабязьней

Плiса

Плicа – вёска ў на беразе возера Пліса ля вытоку ракі Мнюта, за 17 кiламэтар на паўночны ўсход ад Глыбокага. Плicа – даўняе мястэчка гістарычнай...

Падрабязьней

Плюсы

Плюсы знаходзяцца на беразе возера, якое дало назву самому паселішчу. У кіламэтры зь невялiкiм ад вёскі праходзіць беларуска-латвійская мяжа. У гістарычных крыніцах Плюсы ўпершыню згадваюцца ў...

Падрабязьней

Порплiшча

Першае пісьмовае згадваньне аб Порплішчы датуецца 1529 годам. У пачатку XVI стагодьдзя паселішча знаходзілася ў валоданьні Сямёна Чартарыйскага, які пазней прадаў свой маёнтак Юрыю Зяновічу. У...

Падрабязьней

Празарокi

Празарокі – даўняе мястэчка гістарычнай Полаччыны. Упершыню пра яго згадваецца ў пачатку XVI стагодьдзя як пра маёнтак Вялікіх Князёў. У 1523 годзе Вялікі Князь Жыгімонт...

Падрабязьней

Росiца

Росіца - старажытнае месца гістарычнай Полаччыны. Касьцёл Найсьвяцейшае Тройцы У Росіцы знаходзіцца вельмі прыгожы, але, нажаль, моцна пацярпелы падчас апошняй вайны нэагатычны Траецкі касьцёл 1906 года пабудовы....

Падрабязьней

Руба

Ру́ба – колiшнi гарадзкі пасёлак за 15 кілямэтраў на паўночны ўсход ад Вiцебска, цяпер уключаны ў склад Віцебска. Размешчаны на рацэ Заходняя Дзьвіна, аўтамабільнымі дарогамі...

Падрабязьней

Рымкi

Вёска Рымкi знаходзіцца літаральна за кілямэтар ад ажыўленай трасы, але патрапіць у яе няпроста, паколькі яна закінутая, і мост, які вядзе да яе наўпрост, быў...

Падрабязьней

Сiтцы

Сiтцы – вёска, што знаходзіцца за 19 кілямэтрах на захад ад Докшыцаў. У XVII стагодьдзі ў Сітцах існавала ўмацаваная сядзіба або замак, якая належыла спачатку Бжастоўскім,...

Падрабязьней

Сергi

Вёска Сергi ўзгадваецца ў пачатку ХХ стагодьдзя як сяло ў Дунiлавiцкай воласьці Вялейскага павета Вяленскай губерніi. Каплiца каталiцкая В Сергах в 1920-х годах построили католическую часовню, которая...

Падрабязьней

Слабодка

Слабодка – вёска паміж азёрамі Поцехам, Недравам, Ільмёнкам. Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: Слабада, Слабодка Заверская, Быхаўка, Юзафова. Упершыню Слабодка згадваецца ў летапісах як паселішча Друйскага...

Падрабязьней

Талачын

Талачын – места на рацэ Друці, адміністрацыйны цэнтар Талачынскага раёну. Знаходзіцца за 4 кiлямэтры на поўдзень от трасы М1, за 124 кiлямэтры на паўднёвы захад...

Падрабязьней

Удзела

Удзела – вёска каля ракі Бярозаўка, прыкладна ў 13 кiламэтрах ад цэнтра Глыбокага. Удзела ляжыць на трасе папулярнай турыстычнай вандроўкі: Празарокі – Пліса – Глыбокае...

Падрабязьней

Урбаны

Гэтая вёсачка вядомая большасьці небеларусаў выключна, як памежны пункт Урбаны – Сілене на мяжы з Латвіяй. Але і ў Урбанах ёсьць, што паглядзець перад тым,...

Падрабязьней

Ушачы

Уша́чы, Вуша́чы – мястэчка ў Беларусі, на рацэ Ўшачы. Ушачы – даўняе магдэбурскае места гістарычнай Полаччыны, якое пэўны час было цэнтрам рэгіёну. Першы пісьмовы ўпамін пра...

Падрабязьней

Частка 01. Вулiца Ленiна

Вуліца Леніна Вуліца Леніна – цэнтральная і адна з самых доўгіх вуліцаў Віцебска. Да 1917 гады яна насіла розныя назвы: Вялікая Илямнiцкая, Вялікая Суражская, Старасуражская, Санкт-Пецярбургская,...

Падрабязьней

Частка 01. Сафійскі сабор, калегіюм езуітаў i кiрха

Сафiйскi сабор Будаваньне саборнай царквы Сьвятой Соф’і ў Полацку традыцыйна датуецца шырока, у межах пачатковага пэрыяду княжаньня Ўсяслава Брачыславіча — 1044—1066 гадамі. Яе ўзводзілі з арыентацыяй...

Падрабязьней

Частка 03. Вулiцы Суворава, Талстога, Савецкая, Путна, Чэхава

Вулiца Талстога Вуліца Талстога ідзе ўздоўж правага берага Віцьбы ад Залатой рыбкі і свята-Духава жаночага манастыра да вуліцы Леніна. Помнік шаўцу «Сан Крыспіна» адлівалася не ў Беларусі,...

Падрабязьней

Частка 05. Вулiцы Камсамольская, Кастрычнiцкая, Пакроўская, Рэвалюцыйная

Вулiца Камсамольская Вуліца Камсамольская (колiшняя Ніжне-Пятроўская, яна жа Каменная, Піярская, Каменева) знаходзіцца ў квартале ад Кіраўскага моста. Гэта перпендыкулярная вуліца у адносiнах да вуліцы Кірава, тут...

Падрабязьней

Частка 06. Пляц Тысячагодьдзя

Колiшнi касьцёл Найсьвяцейшае Тройцы кляштара марыявiтак У 1749 годзе на левым беразе Дзвіны на месцы былога рамесна-гандлёвага пасада Ніжняга замка, недалёка ад Благавешчанскай царквы быў пабудаваны...

Падрабязьней

Частка 10. Духаўскі круглік, Летні амфітэатар i Епархіяльнае вучылішча

Паміж праспэктам Фрунзе і вуліцай Гогаля знаходзіцца невялікі сквэр, у якім размешчана шмат гарадскіх славутасьцяў, сярод якіх Духаўскі круглік і Летні амфітэатар. У дадатак да...

Падрабязьней

Частка 11. Вулiцы Шубiна, Даватара, Фрунзэ

Вулiца Шубiна Вулiца Шубiна, 4 Вулiца Багдана Хмяльнiцкага Вулiца Багдана Хмяльнiцкага, 11 Вулiца Камунiстычная Гарадзкая клінічная бальніца №1 Адрас: вулiца Камунiстычная, 2 Царква Усьпеньня Прасьвятой Багародзіцы Каардынаты: 55.200892, 30.209844. Адрас: вулiца Камунiстычная, 15. Вулiца...

Падрабязьней

Частка 13. Ускраiны

У Віцебску ёсьць нямала цікавых аб'ектаў і ў баку ад цэнтра горада. Сярод iх у першую чаргу варта адзначыць некалькі сакральных аб'ектаў. Траецкі (Маркаў) праваслаўны манастыр Царква...

Падрабязьней

Частка 2. Вулiца Эўфрасіньнi Полацкай i Спаса-Эўфрасіньнеўскі манастыр

Вулiца Эўфрасіньнi Полацкай Полацкi пэдагагiчны каледж Каардынаты: 55.492301, 28.769343. Адрас: вулiца Эўфрасіньнi Полацкай, 26/1. Помнік Усяславу Брачыславічу (Чарадзею) Каардынаты: 55.494547, 28.768917. Адрас: вулiца Эўфрасіньні Полацкай, 29. Помнік Сьвяціцелю Мікалаю Цудатворцы Каардынаты:...

Падрабязьней

Частка 4. Богаяўленскi манастыр, праспэкт Скарыны, ускраiны цэнтра

Манастыр i Сабор Божага Яўленьня Манастыр Божага Яўленьня заснаваны ў XVI стагодьдзi, ён з'яўляўся цэнтрам праваслаўнага полацкага брацтва. Уключаў царкву Божага Яўленьня і жытловы корпус (цяпер...

Падрабязьней

Шаркоўшчына

Шаркоўшчына – даўняе мястэчка гістарычнай Браслаўшчыны на рацэ Дзісна. Існуе некалькі меркаваньняў датычна паходжаньня тапоніму Шаркоўшчына: адны географы зьязваюць яго з назвамі Шаркі, Шаркоўка, Шаркішкі і...

Падрабязьней

Шумiлiна

Шуміліна – мястэчка каля ракі Чарніцы, адміністрацыйны цэнтар Шумілінскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год складала 7.525 чалавек. Знаходзіцца за 40 кiлямэтраў на захад...

Падрабязьней